Reconstructie brugongeluk Lochem leidt tot onthutsende inzichten
In dit artikel:
Cobouw reconstrueerde het fatale hijsongeval bij de Nettelhorsterbrug in Lochem van 21 februari 2024 en publiceerde de bevindingen in twee afleveringen op 5 en 6 maart 2026. Bij het incident vielen twee doden en raakten twee collega’s zwaargewond. De reconstructie rust op het rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV), aanvullende documenten over de hijswerkzaamheden en gesprekken met experts.
Kernconclusie: de tragedie lag niet aan de kraanmachinerie of het weer, maar aan een fundamentele ontwerpfout in het hijsplan die al tijdens de voorbereiding op de tekentafel zat. Het brugdeel was zodanig ontworpen dat het zwaartepunt boven de denkbeeldige lijn tussen de twee hijspunten lag, waardoor het van nature de neiging had te kantelen. Binnen de hijswereld geldt zo’n situatie als bijzonder onveilig. Om die theoretische instabiliteit te compenseren werd in de berekeningen een ‘evenaar’ ontworpen — een dwarsbalk met kabels — maar de stabiliserende werking daarvan bleek in de praktijk overschat.
Het brugdeel hing ongeveer twee uur aan de kranen en toonde duidelijke onbalans: een zichtbare, langdurige waarschuwing die op de bouwplaats onvoldoende werd herkend of niet leidde tot onmiddellijke staken van de operatie. Toen de boog kantelde, ontstonden onverwachte dwarskrachten; een bovenste hijsoog bezweek omdat het hiervoor niet was berekend, waarna het deel naar beneden viel en op de steiger stortte waar de slachtoffers stonden.
Verschillende organisaties waren betrokken bij de voorbereiding en controle: hoofdaannemer BAM, staalbouwer Aelterman, constructeur Stendess, het hijsspecialist Aertssen en diverse adviseurs. Cobouw stelt dat ondanks die meervoudige schakels de cruciale rekenfout niet werd opgemerkt. De Arbeidsinspectie en het Openbaar Ministerie onderzoeken de zaak; Cobouw verwacht mogelijke strafrechtelijke stappen tegen betrokken bedrijven. De OVV-rapportage zelf richt zich op systematische lessen voor de toekomst, niet op schuldtoekenning.
Belangrijke lessen zijn de noodzaak van striktere toetsing van hijsberekeningen, realistische inschatting van hulpmiddelen zoals evenaren, actieve stop‑bevoegdheid op de bouwplaats en onafhankelijkere controles in de ontwerpfase. Het OVV-rapport is beschikbaar en vormt volgens Cobouw een waarschuwing dat basale natuurkundige principes altijd expliciet moeten worden geborgd voordat een zware hijsoperatie van start gaat.